سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )

372

جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )

امور حكومت به مراد باشد . « 1 » جعفر بن يحيى برمكى بر ساير برادرانش پيشى گرفت ، به گونه‌اى كه در دوره رشيد ، سلطهء حقيقى از آن او بود « 2 » كه منجر به تقابل سلطه وزير با سلطه خليفه شد . اين واقعيت ، در هماوردى بين هارون و برمكيان نمودار شد كه عاقبت به سقوط و نكبت آنان انجاميد . « 3 » جهشيارى به گرايش يحيى برمكى به سوى يحيى بن عبد اللّه علوى اشاره مىكند و حتى معتقد است كه يحيى برمكى وى را در آن هنگام كه در بلاد ديلم قيام كرده بود با دويست هزار دينار يارى داد ؛ زيرا يحيى مىخواست با كمك وى ، كار علوى بالا گيرد تا او خليفه را متقاعد كند كه يكى از فرزندان برمكى را براى سركوب قيام برگزيند و بدين‌وسيله ، جايگاه وى نزد خليفه ، رفعت يابد . هارون حيله او را نپسنديد و به يحيى برمكى گفت : « چه تضمينى وجود دارد از اين‌كه شوكت آن مرد علوى را بالا مىبرى ؟ آيا مىخواهى هم پسرت فضل و هم مرا به كشتن دهى ؟ » هم‌چنين جهشيارى روايت مىكند كه يحيى برمكى هفتاد هزار دينار به احمد بن عيسى بن زيد علوى داد تا به كمك آن براى قيام عليه دولت علوى آماده شود . « 4 » ابن اثير بر موسى بن يحيى برمكى اتهامى وارد مىكند به اين مضمون « كه او متهم بود مردمان خراسان را به سرپيچى از طاعت فرامىخواند . » « 5 » ابن كثير معتقد است كه رشيد

--> ( 1 ) . يحيى برمكى تربيت هارون الرشيد را در كودكى او به عهده داشت و هارون ، تدبير ملك را به او واگذار كرد و به او گفت : « اى پدر ! كار مردمان را به تو سپردم و از خود سلب مسئوليت كردم ، پس هرگونه كه مىخواهى و مىپسندى حكم كن و هركه را مىخواهى عزل نما و من در هيچ موردى بر كارهايت نظارت نمىكنم . » ( ابن طباطبا ، الفخرى فى الآداب السلطانيه ، ص 140 / جهشيارى ، الوزراء و الكتاب ، ص 177 / ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 6 ، ص 43 ) ( 2 ) . ابن خلكان مىنويسد : « جعفر بن يحيى بن خالد ، وزير هارون الرشيد در بزرگى مرتبه و نفوذ امر ، بزرگى همت ، رفعت جايگاه و جلالت منزلت نزد هارون الرشيد به جايى رسيد كه ديگرى را به آن راه نبود . » ( وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 292 ) ( 3 ) . . 811 . P . 3 traP , acinaterB . lcycnE ( 4 ) . مهدى ، سرپرستى احمد بن عيسى را بعد از مرگ پدرش به عهده گرفت و او را تربيت كرد ؛ سپس چون متوجه شد شيعيان گرد او را گرفته‌اند ، وى را دستگير و زندانى كرد . بعدها احمد بن عيسى از زندان گريخت و پنهان شد . ( جهشيارى ، الوزراء و الكتاب ، ص 243 / مؤلف مجهول ، العيون و الحدائق ، ص 307 ) ( 5 ) . ابن اثير ، الكامل فى التاريخ ، ج 6 ، ص 70 .